۳ مطلب با موضوع «زنگ فارسی» ثبت شده است

زنگ فارسی؛ جلسهٔ سوم: املای بعضی از واژه‌ها و پیشوندها و پسوندها

قسمت اول:

۱. ای (حرف ندا۱) همیشه جدا از منادا۲ نوشته می‌شه:

مثال: ای‌ خدا، ای که، ای علی.

۲. این و آن جدا از جزء و کلمهٔ بعد از خودشون نوشته می‌شن:

مثال: آن درخت، آن بچّه.

استثنا: آنچه، آنکه، اینکه، اینجا، آنجا، وانگهی.

۳. همین و همان همیشه جدا از کلمهٔ بعد از خودشون نوشته می‌شن:

مثال: همین خانه، همین جا، همان کتاب، همان جا

۴. هیچ همیشه جدا از کلمهٔ بعد از خودش نوشته می‌شه(با نیم‌فاصله):

مثال: هیچ‌یک، هیچ‌کدام، هیچ‌کس.

۵. چه جدا از کلمهٔ پس از خودش نوشته می‌شه به جز این موارد:

چرا، چگونه، چقدر، چطور، چِسان.

چه همیشه به کلمهٔ پیش از خودش می‌چسبه:

آنچه، چنانچه، خوانچه، کتابچه، ماهیچه، کمانچه، قباله‌نامچه.


کتاب دستور خط فارسی، صفحهٔ ۲۱

پیش از این خواندیم: جلسهٔ اول، جلسهٔ دوم.


توضیحات پای‌پستی برخی کلمات:

۱. حرفی که نشونهٔ خطاب قرار دادن کسیه، مثل: ای، یا، ایها، ا (در ملکا، صنما)

۲. کسیه که مورد خطاب قرار می‌گیره، مثال: ای علی. در اینجا علی مناداست.

  • موافق ۹ | مخالف ۰
  • نظرات [ ۲۸ ]
    • פـریـر بانو
    • جمعه ۱ تیر ۹۷

    زنگ فارسی؛ جلسهٔ دوم: فاصله و نیم‌فاصله در خط فارسی

    بخش اول: توضیحاتی پیرو پست قبل
    یک: می‌خواستم پست‌ها رو با همون لحن و زبان پست قبل بنویسم اما پشیمون شدم؛ چون می‌شه مثل مباحث خشک کتاب درسی و حوصله‌اتون سر می‌ره. از این به بعدش رو به زبان محاوره و با لحنی صمیمی‌تر ادامه می‌دیم. ؛)
    دو: پست‌های من توضیح کامل و جامع از مباحثی که گفته‌ می‌شه نیست؛ یه توضیح خلاصه‌وار و کلیه. بعد از اینکه پست جلسهٔ اول رو گذاشتم دوستانی اومدن و گفتن که تکراریه و قبلا هم تعدادی از بلاگرها کامل به این موضوع پرداختن و... . خب مشکلی نیست. من هم می‌خوام این کار رو انجام بدم و اگر قرار باشه یه نفر چیز جدیدی از پست‌های من یاد بگیره حاضرم برای همون یه نفر وقت بذارم و بنویسم. و اگر دوستان قبلا به این موضوعات پرداختن خوشحال می‌شم لینکش رو برام بفرستین تا تو پست‌هام بذارم‌ که هرکس دوست‌داشت بره و توضیحات کامل‌تر رو اونجا بخونه. هدفم از اینکه نمی‌خوام با جزئیات و طولانی بنویسم اینه که راه رو نشون بدم. اونی که دوست داشته‌باشه پی‌اش رو می‌گیره و اونی که دوست‌نداشته‌باشه نه! چندروز پیش‌ که داشتم با دوست عزیز و هنرمندی در مورد کتاب دستور خط صحبت می‌کردم، حرف قشنگی بهم زد. گفت: «کتاب رو باید خرید و خوند و فقط معرفی کرد. کسی که دوست‌داشته‌باشه پیشرفت کنه می‌ره سراغش.»

    بخش دوم: آموزش فاصله و نیم‌فاصله
    توضیح فاصله و نیم‌فاصله در کتاب دستور خط فارسی:
    «فاصله‌گذاری میان کلمات امری ضروری‌ است که اگر رعایت نشود طبعاً سبب بدخوانی و ابهام معنایی می‌شود. در نوشته‌های فارسی دو نوع فاصله وجود دارد: «برون کلمه» و «درون‌کلمه». 
    فاصلهٔ برون‌کلمه یا فاصلهٔ یک‌حرفی، فاصله‌گذاری میان کلمه‌های یک جمله یا عبارت است، مانند: یکی از صاحبدلان سر به جِیبِ مراقبت فرو برده بود.
    فاصلهٔ درون‌کلمه یا نیم‌فاصله، فاصله‌گذاری میان اجزای ترکیب و کلمات است، مانند: ورود، آزادمرد، می‌روم.»

    ما تو نوشتارمون به طور معمول از فاصله استفاده می‌کنیم. مثلا همین نوشته که فاصلهٔ کلمات توش به راحتی دیده می‌شه. حالا نیم‌فاصله چیه؟ نیم‌فاصله نصفِ یک فاصلهٔ معمولیه و تو مواردی به کار می‌ره که دو کلمه از هم جدا می‌شن اما نه با فاصلهٔ معمولی و آشکار؛ بلکه با فاصلهٔ درون‌کلمه‌ای و نامرئی. یعنی کلمه‌ها به هم چسبیدن‌ ولی در عین حال نچسبیدن! همینقدر فلسفی. :| :)) بذارین یکم دقیق شیم و مورد موردی بررسی کنیم. چه زمانی از نیم‌فاصله استفاده می‌شه؟
  • موافق ۵ | مخالف ۰
  • نظرات [ ۱۹ ]
    • פـریـر بانو
    • پنجشنبه ۲۴ خرداد ۹۷

    زنگ فارسی؛ جلسهٔ اول: مقدمه و توضیح.

    از آنجا که مطالعهٔ کتب مختلف، پیرامون «نگارش صحیح خط فارسی» برای همه ممکن نیست و خواندن یک‌بارهٔ حجم زیاد قواعد و ضوابط آن از حوصله خارج است، تصمیم گرفتم به عنوان عضو کوچک و نوپایی از خانوادهٔ بزرگ «زبان و ادبیات فارسی» قدمی در مسیر گسترش درست‌نویسی بردارم و سلسله‌پست‌هایی با عنوان «زنگ فارسی» برای شما بلاگران اهل قلم و علاقه‌مندان به این امر، منتشر کنم. در هر پست بسته به آسانی و دشواری قواعد، چهار یا پنج قاعده ذکر می‌شود تا هم به مرور بیاموزیم و هم خسته نشویم. منبع مورد استفاده کتاب دستور خط فارسی مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است و مطالب پست‌ها برشی از این کتاب است. پیش از شروع آموزش قواعد، لازم است بدانیم:
    دستور خط چیست؟
    خط چهرهٔ مکتوب زبان است و همان‌گونه که زبان از مجموعهٔ اصول و قواعدی به نام «دستور زبان» پیروی می‌کند، خط نیز باید پیرو اصول و ضوابطی باشد که ما مجموع آن اصول و قواعد را «دستور خط» نامیده‌ایم.
    چرا باید درست بنویسیم؟
    از آنجا که خط در تأمین و حفظ پیوستگی فرهنگی نقش اساسی دارد، نباید شیوه‌ای برگزید که چهرهٔ خط فارسی به صورتی تغییر کند که مشابهت خود را با آنچه در ذخایر فرهنگی زبان فارسی به جا مانده‌است به کلّی از دست بدهد و در نتیجه متون کهن برای نسل کنونی نامأنوس گردد و نسل‌های بعد در استفاده از متون خطی و چاپی قدیم دچار مشکل جدّی شوند و به آموزش جداگانه محتاج باشند.

    از آنجا که مبحث فاصله و نیم‌فاصله از نکات مهم نگارش زبان فارسی است و در بخش جدانویسی و پیوسته‌نویسی کلمات با آن سر و کار داریم، پیش از شروع قواعد خط فارسی، در پست بعدی و جلسهٔ دوم آموزشمان، در این‌باره سخن خواهم‌گفت.

  • موافق ۸ | مخالف ۰
  • نظرات [ ۳۷ ]
    • פـریـر بانو
    • چهارشنبه ۱۶ خرداد ۹۷
    عنوان وبلاگ: رمانی از سید آوید محتشم